Projecten

2014 - Verklarende factoren in de evolutie van het ruimtebeslag

DATUM
2014
CONTACT
Ruimte Vlaanderen
PARTNERS
Ruimte Vlaanderen
BESCHRIJVING

Het ruimtebeslag is de ruimte die ingenomen worden door huisvesting, industriële en commerciële doeleinden, transportinfrastructuur, recreatieve doeleinden en ook parken en tuinen. Elke dag wordt in Vlaanderen zo’n 6 hectare extra (open) ruimte ingenomen door dergelijke functies. Dit cijfer is een halvering van de toename van het ruimtebeslag in de jaren ’80 en ’90. Vanaf 2002 lijkt er echter een afname van de dalende trend in te treden. In dit expertenadvies werd een statistische analyse uitgevoerd met als doel de evolutie van het ruimtebeslag in Vlaanderen in de periode 1985-2013 te analyseren en te verklaren aan de hand van 48 potentieel verklarende factoren van demografische, sociale, economische, infrastructurele, beleidsmatige of wetgevende aard. Uit het onderzoek kunnen de volgende conclusies genomen worden:

(1) Demografische veranderingen geven geen goede verklaring voor de evolutie van het ruimtebeslag.

(2) De plotse daling in de evolutie van het ruimtebeslag vanaf 1997 komt overeen met de goedkeuring van het RSV en de omzendbrief RO97/03 die het aansnijden van woonuitbreidingsgebieden verstrengde. De versoepeling in 2002 komt overeen met een nieuwe stagnatie van het ruimtebeslag.

(3) De evolutie van het ruimtebeslag volgt de evolutie van aantal verkochte bouwgronden en gemiddelde oppervlakte van deze bouwgronden. Bepalend hiervoor is de gemiddelde grondprijs van de verkochte bouwgronden. De grondprijs hangt op zijn beurt samen met economische variabelen zoals koopkracht en BBP.

(4) De verschuiving van nieuwbouw naar aanschaf en renovatie van bestaande gebouwen verklaart eveneens de daling van het dagelijkse ruimtebeslag. Dit wordt afgeleid uit de evolutie van het aantal bouwvergunningen voor renovatie en verbouwingen.

(5) Bij een stijgende aantal bouwvergunningen voor appartementen gaat de groei van het ruimtebeslag dalen. Hetzelfde verband bestaat met het aantal verkochte appartementen.

(6) Doordat er steeds minder grote gebouwen worden opgetrokken met slechts één bouwlaag, stijgt het ruimtelijk rendement en daalt het ruimtebeslag.

Rapport: Poelmans, L. en Engelen, G. (2014) Verklarende factoren in de evolutie van het ruimtebeslag