News

23 maart 2018 – Colloquium duurzaam ruimtegebruik in Vlaanderen

Op vrijdag 23 maart organiseert VITO een colloquium rond duurzaam ruimtegebruik in Vlaanderen. Vlaanderen staat voor de grote uitdaging om zijn ruimtegebruik op een duurzame manier te organiseren en veilig te stellen voor toekomstige generaties. Door de hoge bevolkingsdichtheid, het dichte infrastructuurnetwerk en de grote economische activiteit in onze regio staat de open ruimte, het milieu en de omgevingskwaliteit in het algemeen sterk onder druk. Reeds meer dan 10 jaar ondersteunen we vanuit VITO met het RuimteModel en zijn afgeleide producten het beleid ter zake. Met deze workshop willen we bijdragen aan het maatschappelijk debat rond de toekomstige invulling van onze ruimte en de gevolgen hiervan op mens en milieu. We laten een aantal vooraanstaande experts aan het woord en willen het debat aangaan met de administraties, de academische wereld, de studiebureaus en het middenveld. Tenslotte willen we op deze dag Guy Engelen, sinds 2005 de drijvende kracht achter deze onderzoeksgroep op VITO, feestelijk uitwuiven ter gelegenheid van zijn pensioen.

Meer info over het programma en inschrijving, klik hier

1 januari 2018 – Start van de opdracht RuimteMonitor v.2

In opdracht van het Vlaams Planbureau voor Omgeving (VPO), en, in samenwerking met de Afdeling Data- en informatiebeheer & Digitale Maatschappij (DIDM), beide onderdeel van het Departement Omgeving van de Vlaamse Overheid, start VITO met de doorontwikkeling van de zogenaamde Ruimtemonitor. DIDM zal vervolgens instaan voor de hosting, beheer en verdere exploitatie. Via dit on-line GIS-platform verdeelt het Departement Omgeving kaart- en andere ruimtelijke data en stelt ze ter beschikking van gebruikers in administraties, academische instellingen, en consultancy bureaus. De Ruimtemonitor werd oorspronkelijk ontwikkeld in het Steunpunt Ruimte en Wonen.

1 december 2017 - Start van de opdracht ‘On-line GIS-Tool Walkability’

In opdracht van Vlaams Instituut Gezond Leven bouwt VITO het on-line GIS-Tool Walkability. Het betreft een on-line GIS-toepassing waarin de Vlaming informatie krijgt met betrekking tot de mogelijkheden om via voetpaden zijn verplaatsingen te maken. Het project bouwt verder op eerder werk uitgevoerd door de Universiteit Gent, Departement Geografie, Onderzoeksgroep CartoGIS

16 november 2017 – Werelddag Stedenbouw in Genk

Tijdens de Werelddag van de Stedenbouw, georganiseerd door de VRP - Vlaamse vereniging voor ruimte & planning, verzorgde VITO de presentatie ‘EnergieAtlas Limburg’ in de sessie ‘Hoe steek je energie in ruimtelijke beleidsplanning?’

14 november 2017 – Landgebruikmodel voor dynamiek van Marokkaanse steden

In opdracht van het Ministère de l’Aménagement du Territoire National, de l’Urbanisme, de l’Habitat et de la Politique de la Ville en als onderaannemer van het in Brussel gevestigde STRATEC SA, start VITO met het project Etude relative à la modélisation de la croissance urbaine des villes de Tanger et de Marrakech. De studie beoogt de ontwikkeling van een generiek cellular automata landgebruikmodel voor de analyse van stedelijke dynamiek van Marokkaanse steden. In het project zal het model ontwikkeld en toegepast worden voor de steden Marrakesh en Tanger.

1 november 2017 – Doorstart Regio-Tool

In opdracht van het Departement Omgeving, afdeling Beleidsontwikkeling en juridische ondersteuning (BJO), wordt het zogenaamde Regio-Tool dat resulteerde uit de opdracht Ontwikkeling en bovenlokale toepassing van een data-viewer voor ruimtelijke comparatieve analyses door VITO technisch aangepast en overgedragen aan de afdeling Data- en informatiebeheer & digitale maatschappij (DIDM) voor hosting, beheer en verdere exploitatie van het instrument.

3 oktober 2017 – Studiedag ‘Onderzoek in een datagedreven en complexe omgeving’ van het Departement Omgeving, Lamotsite Mechelen

VITO verzorgde 3 toelichtingen met betrekking tot studies die het voor het Vlaams Planbureau voor Omgeving uitvoerde in het recente verleden. Namelijk: (1) "Hernieuwbare energie - atlas" (Karolien Vermeiren), (2) "Ontwikkelkansen" (Guy Engelen), en (3) "Indicatoren voor ruimtelijk rendement" (Guy Engelen). De presentaties zijn te downloaden vanaf de web-site van het de studiedag: https://www.ruimtelijkeordening.be/NL/Diensten/Onderzoek/Studiedagen/Studiedag-2017

1 september 2017 – Thesisverdediging Tomas Crols

Op 1 september 2017 verdedigde Tomas Crols aan de Vrije Universiteit Brussel succesvol zijn PhD-thesis getiteld: Integrating network distances into an Activity Based Cellular Automata land-use model. Semi-automated calibration and application to Flanders, Belgium. Zijn thesis is hier te downloaden. Het werk van Tomas is aanleiding tot een nieuw algoritme voor het RuimteModel Vlaanderen, waarmee het mogelijk wordt om te werken met multifunctioneel landgebruik en dichtheid van activiteiten en per cel (van 1ha). Bijgevolg kunnen scenario’s met opgelegde dichtheden nauwkeuriger doorgerekend worden. We feliciteren Tomas met de succesvolle behalen van zijn doctoraat, danken hem voor de zeer bruikbare resultaten die hij heeft opgeleverd en wensen hem succes met zijn carriere die hij als post-doc verder zet aan de Universiteit van Leeds in de UK. Tomas is te bereiken via de e-mail: T.W.Crols@leeds.ac.uk

17 maart 2017 - Ruimtelijke Staat Vlaanderen 2016

De indicatorenfiches ‘Ruimtelijke Staat Vlaanderen 2016’  zijn nu beschikbaar. Aan de hand van 18 indicatoren, behorende tot 5 thema’s: Open Ruimte, Wonen, Werken, Mobiliteit en Leefomgeving, reikt de Ruimtelijke Staat Vlaanderen trends, feiten en cijfers aan voor een onderbouwd ruimtelijk beleid. VITO stond in voor de helft van de indicatoren. Ze werden eerder ontwikkeld met behulp van het RuimteModel Vlaanderen in eerder uitgevoerde projecten. Meer informatie over het project vindt u hier .

3 maart 2017 - Plant een bos en bespaar op de gezondheidsuitgaven

In opdracht van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, berekende VITO met het Ruimtemodel Vlaanderen verschillende recreatie-indicatoren voor de NARA-bosuitbreidingsscenario’s en de optimale locaties voor het plaatsen van de stadbossen.

Lees:Plant een bos en bespaar 23 miljoen euro op gezondheidsuitgaven

15 Februari 2017 – Ruimterapport Vlaanderen - RURA 2018

Voor het Departement Ruimte Vlaanderen start VITO met de opdracht ‘RURA 2018’. Het betreft een begeleidingsopdracht voor een periode van 24 maanden waarin VITO de procesbegeleiding voor zijn rekening neemt om het Ruimterapport Vlaanderen tot stand te brengen. Met het RURA wil Ruimte Vlaanderen een wetenschappelijk rapport genereren m.b.t. de toestand van de Vlaamse ruimte naar voorbeeld van ondermeer het MIRA, NARA en LARA.

1 Februari 2017 – Monetariseren van Urban Sprawl in Vlaanderen

Voor het Departement Ruimte Vlaanderen start VITO met Common Ground in onderaanneming de opdracht ‘Monetariseren van Urban Sprawl in Vlaanderen’. Het doel van de opdracht bestaat eruit het fenomeen van urban sprawl in Vlaanderen in kaart te brengen en er de kosten en baten van te berekenen. Tevens worden scenario’s uitgewerkt waarin de impact van beleidsinstrumenten voor het inperken van de urban sprawl worden uitgetest. Het doel van de studie is verder een maatschappelijke discussie over het fenomeen op gang te brengen.

1 Februari 2017 – Eindontwikkeling en implementatie meetinstrument omgevingskwaliteit

Voor het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, Dienst Beleidsvoorbereiding en –evaluatie start VITO met Antea Group Belgium in onderaanneming de studie ‘Eindontwikkeling en implementatie meetinstrument omgevingskwaliteit’. Het doel ervan bestaat eruit om een operationeel instrument uit te bouwen waarmee medewerkers van het department gebiedsgerichte analyses kunnen uitvoeren m.b.t. de omgevingskwaliteit. De studie is het logische vervolg op de opdracht Meetinstrument Omgevingskwaliteit uit 2014

1 Februari 2017 – Ontwikkeling en bovenlokale toepassing van een data-viewer voor ruimtelijke comparatieve analyses

Voor het Departemente Ruimte Vlaanderen start VITO met de opdracht ‘Ontwikkeling en bovenlokale toepassing van een data-viewer voor ruimtelijke comparatieve analyses’. Het doel van de opdracht is een data-viewer te ontwikkelen die toelaat op een aantrekkelijke en gebruiksvriendelijke manier bestaande kennis en data (gebaseerd op een set van kerngegevens rond de ambities uit het Witboek BRV) in te zetten in de (boven-)lokale ruimtelijke ontwikkelingspraktijk. Het moet gemeenten, provincies en eventuele andere stakeholders ondersteunen in het maken van ruimtelijk comparatieve analyses en op een interactieve manier mogelijk maken dat de gebruikers gedeelde ontwikkelingsmogelijkheden op bovenlokaal niveau kunnen detecteren.

15 Januari 2017 - Uitwerken van beleidsinstrumenten voor het verminderen van het ruimtebeslag in de open ruimte

Voor het Departement Ruimte Vlaanderen, Afdeling Onderzoek en Monitoring start VITO in onderaanneming van Antea Group Belgium en samenwerking met A-worx de studie ‘Uitwerken van beleidsinstrumenten voor het verminderen van het ruimtebeslag in de open ruimte’. Deze opdracht omvat het uitwerken van operationele voorstellen om de toename van het ruimtebeslag in de open ruimte in de toekomst te stoppen, maar ook om het ruimtebeslag effectief te doen afnemen.

1 November 2016 - Analyse van de positie van Limburg in de Vlaamse studie ‘Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en voorzieningen’.

Voor de Dienst Ruimtelijke Planning en Beleid, Directie Ruimte, van de Provincie Limburg start VITO de studie ‘Analyse van de positie van Limburg in de Vlaamse studie Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en voorzieningen’ . De studie heeft tot doel om de positie van Limburg concreter te analyseren, te verfijnen en te interpreteren binnen de studie van Ruimte Vlaanderen . Ze levert inzichten om de impact van het Vlaamse knooppuntmodel voor Limburg beter in te schatten. Dat is nodig om een onderbouwd debat aan te gaan met Vlaanderen over de toekomstige Limburgse ruimtelijke ontwikkeling.

28 okt 2016 – Nieuwe versie van de IndicatorenAtlas beschikbaar

De IndicatorenAtlas is een web-gebaseerde viewer die door VITO ontwikkeld werd voor INBO in 2009. De IndicatorenAtlas verzorgt de visualisatie en de presentatie van de ongeveer 90 ruimtelijke indicatoren uit de MIRA-S-2009 en de NARA-S-2009 scenariostudies.

Deze tool is beschikbaar voor het grote publiek en biedt achtergrondinformatie bij de indicatoren.

Raadpleeg de nieuwe versie van de IndicatorenAtlas: klik hier

6 Oktober 2016- Cellular Automata Modelling for Urban and Spatial Systems - CAMUSS 2016

Guy Engelen verzorgde een keynote-presentatie tijdens de Cellular Automata Modeling for Urban and Spatial Systems - CAMUSS 2016 conferentie, die doorging in Université Laval, Quebec City, Canada (http://www.camuss2016.ulaval.ca/). De titel van de presentatie was: ‘A cellular automata based spatial optimisation model to delineate new locations for economic activity in Limburg Province, Belgium’. De presentatie kan via deze link worden gedownload.’

In dezelfde conferentie verzorgde Tomas Crols de presentatie ‘Semi-automated calibration of an activity-based CA model’. Ook deze presentatie kan gedownload worden via deze link.

4 augustus 2016 – Meerwaarde studie Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en nabijheid van voorzieningen nu ook bevestigd door Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck

De CO2 uitstoot en de bijdrage aan de klimaatverandering van ons land is sterk bepaald door ons energieverbruik voor wonen en mobiliteit. In Vlaanderen hebben we een sterk gefragmenteerde bebouwing aan lage densiteit. Dit leidt tot een grote afhankelijkheid van de auto met als gevolg congestie en fileleed, maar ook een hoog energieverbruik en uitstoot van polluenten.

Onze studie ‘Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en nabijheid van voorzieningen’, uitgevoerd voor Ruimte Vlaanderen, kan bijdragen om deze problematiek aan te pakken. Onze studie geeft aan welke locaties in Vlaanderen het best geschikt zijn om er te wonen of te werken. De ontwikkelkansen worden bepaald op basis van: (i) hoe goed ligt een locatie ten opzichte van haltes in het systeem van collectief vervoer per spoor (trein, metro en tram); (ii) hoe goed ligt de locatie ten opzichte van voorzieningen zoals: scholen, crèches, ziekenhuizen, schouwburgen, winkels, sportvoorzieningen, parken; en (iii) hoe goed ontwikkeld is op de locatie het systeem van wandel- en fietspaden om er zich te voet of per fiets te verplaatsen naar de haltes en voorzieningen in de onmiddellijke nabijheid.  Houden we met zijn allen meer rekening met deze informatie bij het kiezen op welke locaties we best gaan wonen en werken, dan kan dit leiden tot een verhoging van onze levenskwaliteit en een vermindering van files en CO2 uitstoot.

Meer informatie over onze studie ‘Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en nabijheid van voorzieningen’ kan u vinden in het technische eindrapport en het synthese rapport, beschikbaar op de website van Ruimte Vlaanderen.

Beluister het interview van Radio 1 met de Vlaamse Bouwmeester. 

1 juni 2016 - Na de wateroverlast: is Vlaanderen echt volgebouwd?

Iedere dag wordt in Vlaanderen zes hectare groen opgeofferd aan huizen, bedrijfsgebouwen en nieuwe wegen, wat overeenstemd met 12 voetbalvelden. De betonstop tegen 2050 die door de regering werd aangekondigd, is alvast een stap in de goede richting.  "We moeten in de toekomst kleiner gaan wonen, dchter bij het werk en in de nabijheid van openbaar groen", waarschuwt geografe Lien Poelmans. Momenteel is 33% van de open ruimte in Vlaanderen volgebouwd, terwijl in 1976 was dat nog maar 7%. Om verdere uitbreiding tegen te gaan, moeten we streven naar een nulgroei van de openbare ruimte,  de inkrimping van de grootte van de bouwverkavelingen,  vermindering van villa's op uitgestrekte domeinen, enz. Dit vraagt een grote mentaliteitswijziging van onze maatschappij en pas stoppen met verkavelen in 2050 lijkt te laat.

Lees het artikel 'Na de wateroverlast: is Vlaanderen echt volgebouwd?

18 april 2016 – Studie ‘Atelier diepe geothermie’ bouwt verder op resultaten uit het RuimteModel Vlaanderen

De keuze voor het inzetten van geothermiecentrales in Vlaanderen wordt niet enkel bepaald door de potentie van de ondergrond, maar hangt ook in grote mate samen met de aanwezigheid van warmte- en energiegebruikers bovengronds.

Het ontwerpend onderzoek ‘Atelier Diepe Geothermie’ benadert dit vraagstuk daarom expliciet vanuit ruimtelijk oogpunt en exploreert in twee cases hoe we in deze ‘perifere’ en minder verstedelijkte regio kunnen omgaan met de ruimtelijke en socio-economische gevolgen van de ontwikkeling van diepe-geothermiecentrales. Deze studie maakt gebruik van resultaten uit het RuimteModel Vlaanderen en werd uitgevoerd door 51N4E i.h.k.v. Labo Ruimte en in opdracht van het Team Vlaams Bouwmeester, Ruimte Vlaanderen en VITO.

24 maart 2016 - Ontwikkelingskansen op basis van knooppuntwaarde en nabijheid voorzieningen

Zowel het technische eindrapport als het syntheserapport van de studie Ontwikkelkansen op basis van knooppuntwaarde en nabijheid voorzieningen zijn beschikbaar op de website van Ruimte Vlaanderen, opdrachtgever van de studie. In de studie ontwikkelde en implementeerde VITO een geografische expliciete, cartografische methode om de knooppuntwaarde en het voorzieningenniveau uit te werken op een resolutie van 1ha. Beide kenmerken zijn aanleiding tot een synthesekaart met 16 types van gebieden. Ze schetsen een gedetailleerd beeld van de ontwikkelingsmogelijkheden die zich voordoen op elke locatie in Vlaanderen.

15 maart 2016 - OntsnipperingsTool

De Versie 1 van het OntsnipperingsTool dat ontwikkeld wordt voor het Agentschap Wegen en Verkeer, het Departement Leefmilieu Natuur en Energie, en het Agentschap Natuur en Bos werd opgeleverd. Samen met de tool werden ook de resultaten opgeleverd van optimalisatieruns die werden uitgevoerd voor een aantal soorten en soortengroepen. De opdrachtgevers beschikken nu over lange lijsten van soort specifieke locaties waar ecoverbindingen mogelijk zijn geordend volgens hun bijdrage aan de biodiversiteitswaarde.

24 februari 2016 - Tweede workshop Founding Fathers van het RuimteModel Vlaanderen

De tweede workshop van de Founding Fathers van het RuimteModel Vlaanderen ging door vandaag 5 februari 2016 in de gebouwen van VLEVA in Brussel. In een twaalftal presentaties werden nieuwe ontwikkelingen van en met het RuimteModel toegelicht door gebruikers en VITO-medewerkers voor een dertigtal deelnemers. Bij die gelegenheid werd ook deze web-site, die geheel toegewijd is aan het RuimteModel Vlaanderen, aangekondigd en gedemonstreerd in zijn Beta-versie. Voor de deelnemers zijn de presentaties en het verslag vanaf nu te downloaden via het Beveiligd uitwisselplatform.

10 februari 2016 - Publicatie 'The importance of uncertainties in scenario analyses - A study on future ecosystem service delivery in Flanders'

Het artikel ‘The importance of uncertainties in scenario analyses – A study on future ecosystem service delivery in Flanders’ van Dries Landuyt, Steven Broekx, Guy Engelen, Inge Uljee, Maarten van de Meulen en Peter Goethals is aanvaard voor publicatie in het tijdschrift Science of the Total Environment. Het zal kortelings beschikbaar zijn. In het artikel wordt het onderzoek gedocumenteerd waarin op basis van het RuimteModel Vlaanderen en een gekoppeld Bayesian Belief Network berekend wordt welke ecosysteemdiensten in Vlaanderen geleverd kunnen worden in de 4 scenario’s van de studie '4 Wereldbeelden voor Vlaanderen'. De nadruk van het artikel ligt op de wijze waarop omgegaan kan worden met de onzekerheden die zich voordoen in de gesimuleerde landgebruikkaarten en ecosysteemdiensten.

4 februari 2016 - Blauwdruk van een Systeemmodel voor Vlaanderen

Het rapport van de studie ‘Blauwdruk van een Systeemmodel voor Vlaanderen’, uitgevoerd in opdracht van het MIRA-team door VITO, is nu publiek beschikbaar via de web site van MIRA In de studie werd een werkend prototype van een Systeem Dynamisch (SD) model voor Vlaanderen ontwikkeld. Zoals het een Systeem Dynamisch model vereist zijn daarin alle belangrijke thema’s (demografie, economie, landbouw, energie, milieu, natuur, landgebruik, mobiliteit, materialen en afval) onderling complex gekoppeld weergegeven. Het model laat toe on integrale scenario’s door te rekenen voor periodes tot 2050. In het ontwerp van het Systeemmodel Vlaanderen is voorzien dat elk van de deelmodellen kan gekoppeld worden aan een thematisch model dat met meer diepgang het thema modelleert. In de studie is een koppeling met het RuimteModel Vlaanderen uitgewerkt en gedemonstreerd. Meer informatie over het project is te vinden op deze website bij projecten.